كننده است واين را شهادت محصوره مىنامند . در صورتي كه شهادت حالي باشد يا با عقل درك مىشود يا با حس . آن كه با عقل درك شود مانند برترى گوينده ، شهرت وى به صداقت وفهميدگى . وضع وحالتي كه با حس درك شود يا به وسيلهء گفتار است يا بدون گفتار ، به وسيلهء گفتار مانند استشهاد به معجزه در تحدّى مدّعى نبوّت ، مانند حالت شادمانى كسى كه سوگندش مورد قبول واقع شده ومانند حالت ورضايتى كه طرفين قرار داد پس از بستن قرار داد كتبي پيدا مىكنند . حالت ادراك حسّى بدون گفتار به دو صورت ممكن است : الف - حالتي است كه از انفعال نفس حاصل مىشود مانند برافروختگيى كه در صورت خبر دهنده به واسطهء قبول خبرش پيدا مىشود ومانند حالت وحشت زدهء چهره كسى كه از نزول عذاب وپيش آمدن بلايى خبر مىدهد . ب - حالتي كه از تأثير امرى خارج از نفس حاصل مىشود ، مانند شهادت مجروح بر حضور دشمن جنگجو . 3 - تدبيري كه مفيد آمادگى است وآن يا براي گوينده است به گونه‌اى كه سخنش مورد پذيرش واقع شود ، ويا براي سخن است به گونه‌اى كه براي مردم مفيد واقع شود ، ويا براي شنونده است به گونه‌اى كه بيشتر توجه پيدا كند . آمادگى گوينده اين است كه در خود ايجاد فضيلت نفساني كند وظاهر خود را چنان كند كه مقبول واقع شود . آمادگى سخن به اين است كه در آن تصرّف قابل قبولى صورت گيرد يعنى گاهى آهنگ صدا را بالا وگاهى پايين برده گاهى محكم وگاهى نرم وغم‌انگيز ادا كند وبهر حال چنان كه در تزيين سخن خواهد آمد رعايت حال شنوندگان را بكند . آمادگى شنوندگان : شنونده يا كسى است كه روى سخن با اوست ويا داورى است كه بين دو مخاطب داورى مىكند ويا ناظر است .